zekering 3 2.jpg

Het depressie-manifest

Wat is een depressie

 Je zou mensen kunnen vergelijken met zekeringen, ieder met een verschillende ampère.

 Een zekering = “beschermt de bedrading (organen en ledematen) van elektrische installaties (de mens) tegen schade door te hoge elektrische stromen”

 Je hebt zekeringen voor 50 ampère, voor 30 ampère, maar je hebt ook hele kleine. Elk type heeft voordelen en nadelen, maar ze zijn zoals ze gemaakt zijn. Een zekering geeft stroom door, energie. Wanneer er teveel stroom doorheen gaat, vliegt de zekering eruit. We zeggen dan niet: die zekering was ziek. Nee, de zekering was gewoon niet gemaakt voor die aangeboden hoeveelheid stroom. Op die plek moet een zwaardere zekering. Of misschien moet het hele net aangepast worden. In ieder geval zat die zekering niet op de juiste plek.

 Bij mensen wordt de energiestroom aangeleverd door prikkels. Dit kunnen fysieke prikkels zijn (geluid, beelden, geur), emotionele prikkels (verdriet, woede, machteloosheid, angst) en gedachten. Wanneer de belasting te hoog wordt en de gezondheid van ons hoofd, hart of andere ledematen in gevaar komt, klapt onze zekering eruit. Of zoals het voelt: hij klapt in! En dan zit je in een depressie. 

 

Wat gebeurt er bij een depressie

 Niemand wordt depressief geboren, gelukkig. Wanneer je echter over een kleine zekering beschikt ben je wel vatbaarder voor depressies, wanneer je niet goed weet hoe je hoogspanning kan voorkomen. En soms beland je in situaties waarin hoogspanning moeilijk te voorkomen is. Twee voorbeelden:

 

Voorbeeld I

Je wordt geboren in een gezin met twee broers en zussen. Er is veel ruzie in huis, je ouders werken elkaar steeds meer op de zenuwen, schreeuwen vaak naar elkaar of negeren elkaar waarbij de spanning te snijden is. Je ene broer gooit zijn frustratie eruit op school, spijbelt, vecht en daagt iedereen uit die voor zijn voeten staat. Je andere broer stopt al zijn tijd in voetballen. Hij traint uren per week en zorgt dat hij zo min mogelijk thuis is. Je zus zit merendeel bij haar vriendinnen, waar ze goed haar verhaal kwijt kan. Daarnaast heeft ze aan de lopende band vriendjes. Jongens die haar op handen dragen en beschermen als een ridder.

Jij durft je ouders niet alleen te laten en zomaar je verhaal aan een ander vertellen vind je veel te spannend. Jij verstopt je in boeken en verhalen. Maar ook daar lees je dingen als oorlog, verkrachting, pesten; soms zo naar dat je er misselijk van wordt. Op school zie je dat kinderen elkaar pesten, er geroddeld wordt; het geeft een nare spanning in de klas en op het schoolplein. Al die spanning zou je eruit willen schreeuwen, je zou je ouders willen zeggen dat ze op moeten houden, maar je bent veel te bang dat ze dan voor eeuwig de deur uit lopen. Je zou de kinderen op school willen zeggen dat ze op moeten houden met roddelen en pesten, maar je bent veel te bang dat ze je hard zullen uitlachen en je uit de groep gooien. De prikkels die binnenkomen veroorzaken een stroom veel groter dan dat jouw zekering aan kan, maar je kan de spanning niet meer los laten……. en “pang”, de zekering klapt in!

Voorbeeld II

Je bent een jongen van 12 en je bent hevig verliefd. Op een andere jongen. Je voelt het overal in je lijf. Je straalt, je wordt warm als je hem ziet, je vliegt over de stoep onderweg naar huis, de vlinders laten je hart bonken en in je hoofd schieten de verliefde beelden als dia’s aan je voorbij. 

Maar thuis zijn ze minder enthousiast over homoseksualiteit. Je broers maken vaak grove grappen over homo’s en gebruiken het vooral als scheldwoord. Je ouders hebben al vaker laten vallen wat een rare overdreven types die homo’s zijn en hoe vreselijk het moet zijn voor ouders als hun kind homo blijkt te zijn. Kortom, je besluit dat het niet verstandig is te vertellen over je gevoelens. 

Maar aangezien je eigenlijk over niets anders zou willen praten, houd je je mond voor de zekerheid maar helemaal dicht. Vanaf dat moment komt elke opmerking over homo’s extra hard binnen. Het zijn niet meer zomaar opmerkingen, maar ze lijken allemaal naar jou persoonlijk gericht te zijn. Als pijlen komen de opmerkingen op je af en bouwen met tralies langzaam een gevangenis om je hart. De energie van de verliefdheid bouwt op, de pijn van de opmerkingen verhoogt de spanning, en de tralies houden de stroom naar buiten tegen. Na maanden, of jaren….knal! Schijnbaar opeens verzak je in een depressie. Je omgeving snapt niet waarom en de stap eruit lijkt megagroot. Want je mond open doen heb je al heel lang niet gedaan en de berg waar je tegenop zag is door de angstige verwachtingen alleen maar groter geworden. 

 

 Hoe kom je er weer uit

 De stap uit een depressie is pittig en zwaar, maar zeker niet onmogelijk. En hoe vaker geoefend, hoe makkelijker het gaat, al klinkt dit nieuws waarschijnlijk een beetje dubbel. De vraag is: hoe krijg je je lijf, hoofd en ziel weer in balans? Bewegen, praten en ervaren! 

 

I Bewegen kan soms letterlijk betekenen: beginnen met je armen en benen weer bewust strekken: yoga, sport. Bij een enorm heftige depressie kan je lijf catatonisch geworden zijn. Je kan letterlijk geen stap meer verzetten, of als een balletje verkrampt tegen je bed zitten. Dan begin je echt bij nul. Maar de eerste stap gezet is een stap vooruit. Bewegen zorgt ervoor dat de energie weer gaat stromen. De spanning die je hebt opgebouwd zit nog steeds in je lijf en gaat er niet uitkomen als jij niet leert je lijf te ontspannen.

 

II Praten. Praten zorgt voor kennis en begrip. Leer begrijpen wanneer het mis ging. Wat gebeurde er voordat je in de depressie gleed? Wat was je reactie? Wat had je eigenlijk willen doen? Wat had je anders kunnen doen? Praten over de oorzaak en hiervan leren kan soms enorm eng zijn en dan heb je hier hulp van een psycholoog of therapeut bij nodig. Hulp om oorzaak en gevolg duidelijk te krijgen. Maar soms ook hulp bij het niet verzuipen in dezelfde emoties die je bij de eerste keer ervoer. Want soms is verzuipen in de emoties zo’n heftige gewoonte dat deze minder eng aanvoelt dan het observeren en leren. Observeren kan namelijk pijn doen. Maar ik beloof je: nooit zo veel pijn als de depressie waar je uit wil komen. 

 

III Ervaren. Het belangrijkste en meest duurzame onderdeel van de oplossing is ervaren. Ervaar dat het leven anders kan gaan wanneer jij andere keuzes maakt, wanneer je situatie verandert, wanneer jij met je nieuwe kennis het leven weer tegemoet stapt. Ervaren gaat alleen lukken als je stappen zet, dingen gaat ondernemen. En niet alle ervaringen die hieruit rollen zijn opeens positief en soms krijg je een klap terug, maar met je nieuwe kennis en ondersteuning bouw je ook een bibliotheek met positieve ervaringen op. En daarmee leer je jezelf kennen. Wie ben jij eigenlijk? Wat vind jij leuk, wat past er bij jou? En jezelf kennen is het sterkste wapen tegen depressies. 

 

En dan zijn er natuurlijk nog medicijnen. Medicijnen lossen je depressie niet op. Ze vervlakken de symptomen van je depressie. Ze kunnen echter door hun afvlakking wel ademruimte geven en rust in je hoofd, waardoor je met het herstel van een depressie aan de slag kan. In de huidige tijd worden medicijnen echter gezien als eeuwige pleister op de wond en een manier om toch de voorgaande manier van leven voort te kunnen zetten. 

 

Twee belangrijk factoren hierin: 

  1.  Mensen die verdienen aan de medicijnen; zij hebben er geen baat bij als jij de medicijnen dadelijk niet meer nodig hebt.

  2. Mensen voor wie het zwaar en spannend is als jij de medicijnen langzaam weer gaat afbouwen, met al het vallen en opstaan dat daar bij hoort. Dat zijn:

    • De psychiaters; wisselen of afbouwen van medicijnen brengt risico’s met zich me voor een terugval. Veel psychiaters kiezen dan toch de makkelijkste weg en dat is vlak houden. 

    • De patiënten zelf; Want een grote bijwerking van het gebruik van antidepressiva is het verlies aan zelfvertrouwen. Mensen die langere tijd antidepressiva gebruiken, verliezen het geloof in hun eigen kracht. Het vertrouwen dat ze de heftige periode van eigen grenzen en kwaliteiten leren kennen, kunnen dragen.   


Hoe voorkom je een depressie

 Om te zorgen dat je zekering niet overbelast raakt moeten drie dingen in balans zijn: je lijf, je gedachten en je ziel. En dat is meteen de aller moeilijkste, langstdurende uitdaging die je in het leven hebt: jezelf hervinden. 

Het systeem is simpel, maar de uitvoering is een grote uitdaging, soms elke dag weer. Zeker als je in situaties belandt waar je het niet zelf voor het zeggen hebt. Zorg dan in ieder geval dat je het leven niet alleen hoeft te dragen. Zoek mensen die je hand kunnen vasthouden, die naar je luisteren en waar je op kan leunen. En geniet met volle teugen van de mooie momenten in je leven, want hoe voller die tas met mooie ervaringen, hoe weerbaarder je bent voor de tegenvallers.